Endeldarmverzakking (rectumprolaps)

Bij deze aandoening is de endeldarm verzakt en kan deze, in een verder gevorderd stadium, helemaal naar buiten komen. Dat kan tijdens het persen optreden, maar ook spontaan. In ernstige gevallen is de darm niet meer terug te duwen.

Back to top

Klachten

Een endeldarmverzakking ontstaat niet spontaan, dit neemt tijd in beslag. Door de inwendige veranderingen is obstructieve defecatie (verstopping) een belangrijke klacht. Ook kan er fecale incontinentie optreden. Bij enkele patiënten ontstaat bekkenpijn of bloedverlies. Wanneer bovenstaande klachten niet vroegtijdig worden herkend, kan de endeldarm door de anus verzakken.

Er zijn twee soorten verzakkingen: intern en extern.

Interne rectumprolaps

Bij een interne verzakking is de endeldarm verzakt, maar is dat niet zichtbaar aan de buitenkant van het lichaam. Door de verzakte darm kunt u problemen met de stoelgang ervaren. Bovendien kunt u het gevoel hebben dat er tijdens de ontlasting iets in de weg zit. Fecale incontinentie, ongewild verlies van ontlasting, kan ook voorkomen. Een interne rectumprolaps ontwikkelt zich niet altijd tot een externe verzakking.

Externe rectumprolaps

Bij een externe verzakking komt de endeldarm tot buiten de anus. Het weefsel is helderrood en steekt uit de anus. Door de uitstulping kan de sluitspier van de anus verslapt zijn. Incontinentie voor ontlasting, bloed-, en slijmverlies zijn veelvoorkomende klachten. Ook kunt u pijn voelen. Dit komt door druk op het slijmvlies waarmee de endeldarm aan de binnenkant is bekleed, die nu binnenstebuiten is gekeerd. De pijn wordt vaak omschreven als een zwaar, drukkend gevoel.

Back to top

Diagnose en onderzoek

Bij incontinentie, obstructie, bloed- of slijmverlies bij de ontlasting is het raadzaam om uw huisarts te raadplegen. Deze zal u doorverwijzen naar een specialist. Op grond van uw verhaal kunnen verschillende onderzoeken uitgevoerd worden:

  • Rectaal toucher: handmatig lichamelijk onderzoek;
  • Proctoscopie: kijkonderzoek in het laatste stukje endeldarm en de anus;
  • Defecografie, een dynamische MRI of een echo-defecografie: tijdens deze dynamische onderzoeken wordt het proces van het ontlasten beoordeeld;
  • Anorectaal functie onderzoek (ARFO): onderzoek naar de werking van de endeldarm en de kringspier.

Vooraf vragen wij u aan vragenlijst in te vullen. Het invullen van de vragenlijst zorgt ervoor dat de chirurg uw klachten gerichter kan bespreken en onderzoeken.

Back to top

Behandelmogelijkheden

Bij een interne rectumprolaps wordt nooit meteen een operatie gedaan. Door de samenstelling van de ontlasting te verbeteren met dieetadvies en/of medicijnen verdwijnen de klachten vaak al. Soms wordt ook bekkenfysiotherapie aangeraden en/of darmspoelen. Bij een externe rectumprolaps wordt meestal een operatie geadviseerd.

Back to top

Operaties

Er zijn verschillende operaties voor een externe rectumprolaps. De operatie via de buik wordt nog steeds het meeste toegepast (rectovaginopexie). Hierbij wordt tijdens een kijkoperatie in de buik de wand van de endeldarm en vagina opgetrokken met behulp van een matje dat wordt bevestigd aan de binnenkant van de wervelkolom.

De twee operaties waarbij de prolaps via de anus wordt verwijderd (procedure van Delorme en procedure van Altemeier), worden tegenwoordig weer vaker gedaan omdat hierbij geen matje wordt gebruikt. De kans dat de prolaps terugkomt is bij deze operaties wel wat groter. Indien wij een rectopexie adviseren, verwijzen we u naar een expertise centrum waar deze operatie vaak wordt uitgevoerd.

Back to top

Complicaties

Er zijn diverse complicaties mogelijk. De kans daarop is niet groot, mits de operatie wordt uitgevoerd door een ervaren team en van tevoren samen met de patiënt zorgvuldig is besloten welke operatie zal worden uitgevoerd. Ontlastingsverlies, pijn, verstopping en ontsteking van de darm zijn de meest voorkomende complicaties na de operatie.

Back to top

Tips om een verzakking te voorkomen

Het voorkomen van een endeldarmverzakking is lastig, maar er zijn enkele tips om verstopping te voorkomen:

  • Eet voldoende voedingsvezels (zemelen, bruinbrood, groente en fruit);
  • Drink voldoende water;
  • Beweeg regelmatig;
  • Stel toiletbezoek niet lang uit, ga naar het toilet als u aandrang voelt;
  • Pers niet hard mee, pers alleen zachtjes mee als u aandrang voelt;
  • Neem een juiste toilethouding aan: rechtop, ontspannen en met uw voeten op een voetenbankje.

Voor meer informatie over deze aandoening, klik hier.

Back to top