Peri-anale fistel

Deze pagina geeft u informatie over een fistel bij de anus en de meest gebruikelijke behandeling. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders kan zijn dan beschreven.

Back to top

Wat is een peri-anale fistel?

Een fistel bij de anus (peri-anale fistel of fistula ani) is een nieuw ontstaan gangetje tussen het anale kanaal en de huid rondom de anus. Vaak is er eerst sprake geweest van een ontsteking met pus (perianaal abces), dat geopend moest worden. Waarschijnlijk wordt ongeveer 30% van de peri-anale abcessen een fistel. Fistels kunnen ook ontstaan bij bepaalde ontstekingsziektes van de darm (ziekte van Crohn, colitis ulcerosa), bij tuberculose of bij andere zeldzamere ontstekingen.

Back to top

Klachten

Meestal zijn er klachten van vocht of pusverlies uit een openingetje (vaak zichtbaar als een bultje) in de huid. Onder de opening ontstaat wel eens een ontsteking. Het kan eruit zien alsof er een puist zit. Er kan ook alleen maar pijn zijn, want soms is een beginnend abces moeilijk te zien en/of zit de opening van het kanaaltje net in de anus in plaats van in de huid eromheen.

Back to top

Diagnose en onderzoek

Meestal zijn de klachten zo duidelijk, dat lichamelijk onderzoek alleen voldoende is. Een echografisch onderzoek van de anus (endo-echografie) wordt gedaan als het belangrijk is om te weten hoe het verloop van de fistelgang(en) ten opzichte van de sluitspieren is. Indien er twijfel is of het abces (ontstekingsholte met pus) of de fistel zich dieper naar binnen uitbreidt kan een MRI (=een scan) worden gemaakt.

Back to top

De behandeling

Een fistel gaat niet vanzelf over. Het is onduidelijk het niet behandelen van de fistel op lange termijnen nadelige gevolgen heeft. Tot nu toe wordt eigenlijk altijd een operatie aanbevolen. Bij fistels die ontstaan door een ontstekingsziekte kunnen medicijnen de fistel soms laten genezen.

Als er alleen sprake is van een abces, moet dat chirurgisch geopend worden. Daarbij wordt zeker gesteld dat alle holtes met pus goed leeg kunnen lopen. Doordat het weefsel rond het anale kanaal (de sluitspieren) heel strak is, kan het zijn dat er alleen een klein abces onder de huid zichtbaar is terwijl dieper nog meer pus aanwezig is. Wordt dit niet goed geopend, dan is de kans op het later ontstaan van een fistel waarschijnlijk groter. Het is dus raadzaam om het openen van een perianaal abces onder narcose te doen.

 

Back to top

Operatie

Afhankelijk van het verloop van de fistel wordt een keuze gemaakt uit een van de volgende operaties.

Fistulotomie (=openleggen van de fistelgang)

Een fistel die dicht bij de anus ligt, loopt meestal nauwelijks door de sluitspier. De fistelgang kan dan zonder teveel sluitspier door te moeten nemen open worden gelegd. Normaal gesproken is er dan geen gevaar voor het ontstaan van incontinentie. Als tijdens de operatie toch blijkt dat het risico op incontinentie te groot is, wordt een seton geplaatst (zie onder). De wond van de fistulotomie wordt opengelaten en groeit binnen een aantal weken vanzelf dicht.

Na de operatie: De pijn na de operatie is meestal goed te onderdukken met gewone pijnstillers. Er kan gedurende die weken nog sprake zijn van wat bloed- en vochtverlies. Meestal kan men na 1 week weer werken.

De kans op incontinentie door schade aan de sluitspier is na deze operatie heel erg klein. Omdat het litteken soms een gleufje veroorzaakt, kan er wel wat ontlasting in achterblijven. We raden aan om de anus met water of met een watje met olie te reinigen.

Het plaatsen van een seton

Een seton is een siliconen draadje dat in de fistelgang wordt gelegd. De eindjes worden aan elkaar geknoopt zodat het er niet uitvalt. Meestal wordt hiervoor gekozen als de fistel dieper ligt en door de sluitspieren loopt.
Het doel is om eventuele holtes met pus zo goed mogelijk leeg te laten lopen en/of om de wand van de fistelgang steviger te maken zodat in 2de instantie een andere ingreep kan worden uitgevoerd om de fistel op te heffen (zie hieronder).

Na de operatie: De pijn na de operatie is meestal goed te onderdukken met gewone pijnstillers. Het dragen van een seton geeft vaak hygienische ongemakken en hinder in het dagelijks leven bij zitten en fietsen. Het is afhankelijk van de grootte van de wond die gemaakt moest worden, hoe snel men weer kan werken. In de regel is dat tussen de 2e dag na de operatie en de 2 weken, Soms valt de seton spontaan uit de fistel Deze hoeft alleen opnieuw geplaatst te worden als u een terugkerende ontsteking of hinderlijk vochtverlies ervaart.

De kans op incontinentie door schade aan de sluitspier is na deze operatie heel erg klein, tenzij er gebruik wordt gemaakt van een cutting seton.

De hieronder vermelde operaties worden gedaan bij fistels die dieper liggen, waarbij teveel sluitspier doorgenomen zou moeten worden. De kans op incontinentie na een fistulotomie is dan te groot.

Behandeling met permacol paste

De randen van de uitwendige opening in de huid worden verwijderd en de fistelgang wordt goed schoongemaakt. De inwendige opening van de fistel wordt op een eenvoudige manier gesloten (zonder verschuivingsplastiek) nadat de permacol pasta in de fistelgang is aangebracht. Permacol is een acellulaire matrix van varkens colllageen die ervoor zorgt dat de fistel dichtgroeit. Het is dus geen lijm. De uitwendige wond in de huid wordt ook dichtgehecht.

Na de operatie: De pijn na de operatie is meestal goed te onderdukken met gewone pijnstillers. Er kan gedurende een aantal weken vocht- en bloedverlies ijn. Het kan 3 maanden duren voordat de fistel dicht is. De wond mag niet met een harde waterstraal gespoeld worden en zolang de wond open is, geen gebruik maken van bad of sauna. Meestal kan men na 1 week weer werken. De kans dat de fistel geneest is 50%. De kans op incontinentie door schade aan de sluitspier is na deze operatie heel erg klein, tenzij er voor de operatie al sprake was van sluitspier schade.

LIFT procedure (Ligation of the Intersfincteric Fistula Tract)

Hierbij wordt de fistelgang opgezocht via een sneetje dat net buiten de anus wordt gemaakt. Tussen de sluitspieren wordt dit gangetje van buitenaf met een hechtingdraad dichtgebonden. Soms wordt ook een biologisch matje (Permacol) geplaatst. De wond wordt weer dichtgehecht.

Na de operatie: De pijn na de operatie is meestal goed te onderdukken met gewone pijnstillers. De kans dat de fistel binnen 3 maanden geneest is 50%. Meestal kan men na 2 weken weer werken.

Mucosa advancement plastiek (=verschuivingsplastiek van het slijmvlies)

Bij deze operatie wordt de inwendige opening van de fistelgang bedekt met een soort transplantaatje van het slijmvlies net boven de opening. Deze techniek kan alleen worden toegepast als de inwendige opening van de fistel dieper ligt. Soms moeten grote wonden in de huid gemaakt worden om de aanwezige holtes goed open te leggen. Langdurige wondverzorging is dan nodig.

Na de operatie: De pijn na de operatie is meestal erger dan na de eerder beschreven operaties. De kans dat de fistel binnen 3 maanden geneest is 60%. Meestal kan men na 2 weken weer werken. De kans op incontinentie is groter dan de eerder beschreven operaties, maar nog steeds klein.

Tissue col (=dichtlijmen van de fistel)

Hierbij wordt de fistelgang schoongemaakt en de inwendige opening dichtgehecht. Deze behandeling wordt niet standaard uitgevoerd in de Proctos Kliniek.

Anale plug

Hierbij wordt in plaats van lijm een speciale plug in de fistelgang achtergelaten. Deze behandeling wordt niet standaard uitgevoerd in de Proctos Kliniek.

Laser behandeling

Deze behandeling wordt niet standaard uitgevoerd in de Proctos Kliniek.

Back to top

Mogelijke complicaties na de operatie

Bloedverlies

De ingreep vindt plaats in een bloedvatrijk gebied (de anus), daarom kan na de behandeling bloedverlies optreden.

Incontinentie (=onvrijwillig verlies van ontlasting)

Afhankelijk van het verloop van de fistel wordt een operatietechniek bepaald waarbij de kans op incontinentie zo klein mogelijk is. Soms kan in het begin onvrijwillig verlies van winden of vocht optreden.

Littekens

Het is soms onvermijdbaar om grote wonden te maken, met name als er holtes zijn waar pus in zat: die moeten goed opengelegd worden. De wonden groeien altijd vanzelf dicht, al kan het lang duren.

Heeft u nog vragen naar aanleiding van deze informatie neem dan gerust contact op met de Proctos Kliniek in Bilthoven: 030-2250260 of stuur een email naar info@proctoskliniek.nl.

Back to top

Vragen over deze aandoening

  • Heb ik een verwijzing nodig om een afspraak te kunnen krijgen bij de Proctos Kliniek?

    U hebt een verwijzing nodig van uw huisarts of specialist om bij ons behandeld te kunnen worden.

  • Hoe kan ik een herhaalrecept aanvragen?

    Via dit formulier kunt u een herhaalrecept aanvragen.

     

  • Hoe maak ik een afspraak bij de Proctos Kliniek

    U heeft een verwijsbrief van de huisarts of medisch specialist nodig om een afspraak te kunnen maken. Deze kan digitaal bij ons aangeleverd worden via Zorgmail door de huisarts of specialist , of u neemt deze  mee naar de kliniek.

    U belt zelf om de afspraak voor een eerste consult in te plannen.